Thị trường smartphone quý 1/2026: Apple và Samsung thống trị bất chấp sự suy giảm chung

Báo cáo từ Counterpoint Research cho thấy Apple đã đạt được cột mốc lịch sử khi trở thành hãng smartphone lớn nhất toàn cầu trong quý đầu tiên của năm 2026 với 21% thị phần, lần đầu tiên vị trí này thuộc về một thương hiệu không phải Samsung trong giai đoạn mùa thấp điểm. Thành tựu này càng đáng nể hơn khi đặt trong bối cảnh tổng lượng hàng xuất xưởng của toàn ngành giảm đáng kể do khủng hoảng thiếu hụt linh kiện DRAM và NAND kéo dài, trong khi Apple vẫn ghi nhận mức tăng trưởng 5% so với cùng kỳ năm trước.

Apple vượt mặt Samsung để dẫn đầu thị trường smartphone quý 1/2026

Sự kiện Apple vượt qua Samsung trong quý đầu năm là một bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử thị trường smartphone, bởi trước đây Samsung thường chiếm ưu thế nhờ chiến lược đa dạng phân khúc và mạng lưới phân phối rộng khắp. Trong khi Apple đạt 21% thị phần và tăng trưởng 5%, Samsung đứng ngay sau với 20% nhưng lại giảm 6% so với quý 1/2025, cho thấy khoảng cách cạnh tranh đang thay đổi khi người dùng ngày càng trung thành với hệ sinh thái của Apple. Các thương hiệu khác như Xiaomi, OPPO và vivo đều ghi nhận mức sụt giảm từ 10% đến 19%, trong đó nhiều nhà sản xuất phải đối mặt với việc cắt giảm sản lượng do tồn kho lớn và nhu cầu yếu.

Thị phần 21% của Apple trong quý 1/2026 không chỉ là con số thống kê mà phản ánh sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng, đặc biệt là xu hướng nâng cấp lên các thiết bị cao cấp hơn thay vì mua mới máy giá rẻ như trước đây. Phân tích dữ liệu cho thấy người dùng iPhone có xu hướng giữ thiết bị lâu hơn nhưng chi nhiều hơn khi nâng cấp, trong khi người dùng Android thường đổi máy thường xuyên hơn nhưng ở phân khúc giá thấp hơn. Điều này giải thích tại sao Apple có thể duy trì biên lợi nhuận cao ngay cả khi thị trường chung suy yếu, đồng thời tạo ra rào cản gia nhập lớn cho các thương hiệu mới như Google hay Nothing vẫn chưa đủ quy mô để lọt vào top 5 toàn cầu.

Một điểm đáng chú ý khác là sự phân hóa rõ rệt giữa các thương hiệu lớn và các thương hiệu nhỏ hơn trong bối cảnh thị trường khó khăn. Trong khi Apple và Samsung chiếm tới 41% thị phần tổng cộng, 15% còn lại được chia giữa hàng chục thương hiệu khác, tạo ra hiệu ứng đầu ngành mạnh mẽ càng làm tăng áp lực lên các hãng nhỏ trong việc duy trì quy mô sản xuất. Hiệu ứng này càng rõ nét hơn khi các nhà sản xuất nhỏ không có đủ nguồn lực để đối phó với tình trạng thiếu hụt linh kiện DRAM và NAND, buộc họ phải cắt giảm sản xuất mạnh tay hơn so với các ông lớn có khả năng đặt trước và kiểm soát chuỗi cung ứng tốt hơn.

iPhone 17 và chiến lược hệ sinh thái giúp Apple trụ vững

Dòng iPhone 17 đã đóng vai trò quyết định trong việc giúp Apple duy trì đà tăng trưởng trong quý 1/2026, đặc biệt là nhu cầu mạnh mẽ đối với phiên bản Pro và Pro Max với các nâng cấp đáng kể về camera và màn hình. Các dữ liệu bán lẻ cho thấy iPhone 17 Pro Max chiếm tỷ trọng cao nhất trong doanh số của dòng, phản ánh xu hướng người dùng sẵn sàng chi trả cao hơn cho trải nghiệm camera tốt hơn và pin dài hơn, đặc biệt khi chu kỳ nâng cấp trung bình của người dùng iPhone hiện nay đã kéo dài từ 24 tháng lên 30 tháng so với vài năm trước. Chiến lược phân hóa sản phẩm của Apple với các mức giá từ tiêu chuẩn đến Ultra cũng giúp hãng bao phủ rộng hơn phân khúc cao cấp, trong khi các đối thủ Android thường tập trung vào phân khúc tầm trung với biên lợi nhuận thấp hơn.

Chương trình đổi cũ lấy mới của Apple cũng đóng góp đáng kể vào doanh số quý 1/2026, giúp kích thích người dùng nâng cấp ngay cả khi chưa hết vòng đời sử dụng thiết bị cũ. Theo các đại lý bán lẻ, chương trình này đã tăng trưởng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước, với nhiều người dùng iPhone 13 và 14 chọn nâng cấp lên iPhone 17 nhờ chương trình đổi trả hấp dẫn cùng ưu đãi tài chính từ các đối tác ngân hàng. Chiến lược này không chỉ giúp Apple duy trì doanh số mà còn củng cố sự trung thành của người dùng, bởi khi một thiết bị đã nằm trong hệ sinh thái Apple, khả năng chuyển sang Android ngày càng thấp do rào cản về đồng bộ hóa dữ liệu và trải nghiệm dùng chung giữa iPhone, iPad, Mac và Apple Watch.

Thị trường Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản đóng vai trò quan trọng trong chiến lược mở rộng toàn cầu của Apple trong quý 1/2026, với mức tăng trưởng đặc biệt ấn tượng tại Ấn Độ nhờ các ưu đãi thuế và sản xuất nội địa hóa. Tại Trung Quốc, Apple đã phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn khó khăn năm 2025 nhờ sự đồng thuận về giá và chiến lược bán lẻ trực tiếp hiệu quả, trong khi tại Nhật Bản thị phần của Apple tiếp tục duy trì ở mức cao nhờ sự ưu tiên của người dùng địa phương đối với thiết bị có thiết kế tinh tế và camera chất lượng cao. Khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng tích hợp từ thiết kế đến sản xuất cũng giúp Apple ít bị ảnh hưởng hơn bởi tình trạng khan hiếm linh kiện DRAM và NAND so với các nhà sản xuất Android phụ thuộc nhiều vào nhà cung cấp thứ ba như Samsung Electronics hay SK Hynix.

Khủng hoảng linh kiện DRAM và NAND gây sụt giảm thị trường chung

Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ DRAM và NAND đã trở thành vấn đề cấp bách của toàn ngành công nghệ từ cuối năm 2025 và kéo dài đến quý 1/2026, buộc các nhà sản xuất phải điều chỉnh chiến lược sản xuất và định giá sản phẩm. Nguyên nhân chính đến từ việc các nhà sản xuất chip bộ nhớ như Samsung Electronics, SK Hynix và Micron đã chuyển hướng sản xuất sang thị trường server và AI có biên lợi nhuận cao hơn, trong khi công suất sản xuất cho bộ nhớ mobile bị giảm khoảng 20% so với nhu cầu thực tế. Giá DRAM và NAND đã tăng từ 30% đến 50% tùy loại, buộc các nhà sản xuất smartphone phải tăng giá bán đầu vào hoặc giảm cấu hình để duy trì mức giá bán lẻ không đổi, hai lựa chọn đều ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế còn nhiều bất ổn.

Thị trường smartphone toàn cầu đã ghi nhận mức sụt giảm tổng lượng hàng xuất xưởng lên tới 7% trong quý 1/2026 so với cùng kỳ năm trước, mức giảm cao nhất kể từ đại dịch, với các phân khúc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là phân khúc giá rẻ và tầm trung. Người dùng tại các thị trường đang phát triển đã trì hoãn việc nâng cấp thiết bị do giá bán tăng, trong khi người dùng tại thị trường phát triển thì giữ thiết bị dài hơn do chu kỳ đổi mới kéo dài và sự thiếu vắng các đột phá công nghệ đáng kể trong thế hệ mới. Xu hướng này đặc biệt rõ nét với các thương hiệu Android phụ thuộc nhiều vào phân khúc giá thấp, buộc họ phải cắt giảm sản lượng và tập trung vào các mẫu máy có biên lợi nhuận cao hơn để duy trì hoạt động trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng mạnh.

Một hệ quả đáng chú ý khác của khủng hoảng linh kiện là sự phân hóa rõ rệt về khả năng chống chịu giữa các thương hiệu lớn và nhỏ, trong đó Apple và Samsung có thể đặt trước các loại linh kiện quan trọng với số lượng lớn và giá ổn định nhờ quy mô mua hàng, trong khi các hãng nhỏ hơn phải chấp nhận giá cao hơn hoặc thời gian giao hàng dài hơn. Tình trạng này đã tạo ra hiệu ứng "winner takes all" (người chiến thắng lấy tất cả) trong quý 1/2026, khi thị phần tập trung ngày càng vào tay các ông lớn có khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng tốt hơn, trong khi các thương hiệu nhỏ gặp khó khăn trong việc duy trì sản xuất và cạnh tranh về giá. Dự báo từ các chuyên gia cho thấy tình trạng thiếu hụt bộ nhớ có thể kéo dài đến tận năm 2027 trước khi công suất sản xuất đủ đáp ứng nhu cầu mới từ thị trường AI và server.

Các hãng thay đổi chiến lược từ số lượng sang giá trị

Trong bối cảnh thị trường khó khăn và chi phí đầu vào tăng cao, các nhà sản xuất smartphone đang dần chuyển chiến lược từ việc chạy theo số lượng bán ra sang tập trung vào giá trị mỗi thiết bị, đặc biệt là thông qua việc nâng cấp cấu hình và cải thiện trải nghiệm người dùng. Xu hướng này thể hiện rõ nét qua sự giảm số lượng mẫu máy mới ra mắt trong năm 2026, khi nhiều thương hiệu đã cắt giảm các dòng sản phẩm ở phân khúc giá thấp để tập trung nguồn lực vào các dòng cao cấp có biên lợi nhuận tốt hơn. Samsung, ví dụ, đã giảm 30% số lượng mẫu máy trong dòng Galaxy A năm 2026 so với năm 2025, thay vào đó tập trung nâng cấp cấu hình cho các mẫu máy còn lại với chip mạnh hơn và màn hình chất lượng cao hơn để tăng tính cạnh tranh trong phân khúc giá 300-500 USD.

Thị trường thiết bị tân trang (refurbished) đang trở thành mảng kinh doanh tăng trưởng nhanh nhất trong quý 1/2026 với mức tăng khoảng 25% so với cùng kỳ, phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng khi người dùng ngày càng chấp nhận mua thiết bị cũ đã được kiểm định để tiết kiệm chi phí. Các đại lý bán lẻ lớn đã mở rộng kênh bán hàng tân trang với các chính sách bảo hành tương đương máy mới, giúp người dùng an tâm hơn khi chọn thiết bị cũ thay vì máy mới giá rẻ có chất lượng kém hơn. Chiến lược này không chỉ giúp duy trì doanh số trong bối cảnh người dùng thắt chặt chi tiêu mà còn đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững bằng cách kéo dài vòng đời sản phẩm và giảm rác thải điện tử, một yếu tố ngày càng quan trọng trong quyết định mua hàng của người dùng trẻ và người dùng thị trường phát triển.

Cuộc cạnh tranh trong tương lai sẽ không còn chỉ xoay quanh thông số phần cứng mà mở rộng sang hệ sinh thái dịch vụ và trải nghiệm đa thiết bị, nơi Apple đang có lợi thế rõ rệt với Apple Music, Apple TV+, iCloud và các dịch vụ khác tạo ra nguồn thu định kỳ từ người dùng. Samsung và các nhà sản xuất Android khác đang nỗ lực xây dựng hệ sinh thái riêng với các dịch vụ như Samsung Knox, Samsung Pay và Galaxy Store, nhưng độ phủ và mức độ đồng bộ hóa vẫn còn hạn chế so với Apple. Điều này tạo ra một rào cản gia nhập lớn cho các thương hiệu mới muốn cạnh tranh, bởi người dùng ngày càng xem xét hệ sinh thái tổng thể thay vì chỉ phần cứng riêng lẻ khi quyết định chuyển đổi giữa các nền tảng, đặc biệt khi chi phí chuyển đổi ngày càng cao về mặt thời gian và sự phức tạp trong việc đồng bộ hóa dữ liệu giữa các thiết bị.

Câu hỏi thường gặp

Apple đạt thị phần bao nhiêu trong quý 1/2026?

Apple đạt 21% thị phần, lần đầu tiên dẫn đầu thị trường smartphone toàn cầu trong quý đầu năm.

Tại sao thị trường smartphone suy giảm trong quý 1/2026?

Thị trường suy giảm do khủng hoảng thiếu hụt linh kiện DRAM và NAND kéo dài, khiến giá linh kiện tăng và nhu cầu người dùng yếu đi.

Samsung đứng thứ mấy về thị phần quý 1/2026?

Samsung đứng thứ hai với 20% thị phần, giảm 6% so với cùng kỳ năm trước.

iPhone 17 đóng vai trò gì trong thành tích của Apple?

iPhone 17 là động lực chính giúp Apple tăng trưởng, đặc biệt các phiên bản Pro và Pro Max thu hút người dùng nâng cấp.

Khủng hoảng linh kiện sẽ kéo dài đến khi nào?

Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ dự báo kéo dài đến năm 2027 trước khi công suất sản xuất đủ đáp ứng nhu cầu.

Khám Phá

Doanh nghiệp cần biết gì về quy trình quản trị truyền thông ngày nay

Cách quản trị truyền thông thật hiệu quả

Giám đốc trí tuệ nhân tạo (Chief AI Officer): Xu hướng tuyển dụng mới theo thời đại?

vivo Y72 5G - điện thoại hỗ trợ 5G giá rẻ đang được săn đón trên thị trường

Khám phá 2 dòng điện thoại vivo đang “hot” trên thị trường công nghệ hiện nay